Κυπριακό Κέντρο του Δ.Ι.Θ.

Στην αποδεκατισμένη και τσακισμένη από την πανούκλα πόλη ο Βασιλιάς Οιδίποδας αναζητεί επίμονα την αλήθεια που τελικά θα τον καταστρέψει. Μα ο θρύλος του ανθρώπου που από τη γέννησή του έχει καταδικαστεί από τους θεούς να δολοφονήσει τον πατέρα του και να παντρευτεί τη μητέρα του, περιέχει επίσης μέσα του τον μύθο του ήρωα, που αρνείται να κλείσει τα μάτια του στην αλήθεια και τυφλώνει τον εαυτό του, όταν βλέπει τελικά πέρα από τα φαινόμενα.

Ο Γιαπωνέζος σκηνοθέτης Kuniaki Ida επιστρέφει στο Teatro do Bolhão, για να σκηνοθετήσει ένα από τα θεμελιώδη κείμενα του Δυτικού Πολιτισμού, τον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή, που ο Αριστοτέλης θεωρεί την «τέλεια τραγωδία». Πέρα από το εξαιρετικά ευρύ φάσμα των αναγνώσεων που ο Σοφοκλής προτείνει – λογοτεχνική, θρησκευτική, κοινωνιολογική, ανθρωπολογική, νομική και αστυνομική ( μέχρι και ψυχαναλυτική) ο Οιδίποδας μας δείχνει σήμερα, σε μια εποχή όπου ακόμη ψάχνουμε για πρότυπα, ότι η αλλαγή συνεχίζει να επωφελείται από τα αρχέτυπα που βρίσκονται ριζωμένα στην πολιτισμική μας μνήμη.

Σε έναν απογυμνωμένο σκηνικό χώρο στον οποίο κυριαρχεί μια τεράστια μεταλλική κατασκευή, ο Kuniaki Ida αναζητεί να βρει και πάλι τις αρχέγονες ρίζες του Ελληνικού θεάτρου, τρεις ηθοποιοί, Antonio Capalo, João Paulo Costa and João Cardoso, πολλαπλασιάζονται στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, των γυναικείων συμπεριλαμβανομένων, προσθέτοντας έναν κορυφαίο, τον Pedro Lamares, και την παρουσία ενός δεκαμελούς χορού.

Συνεχίζοντας το πρόγραμμά διάδοσης των θεμελιωδών κειμένων της Δυτικής δραματουργίας, το Teatro do Bolhão προτείνει αυτή τη νέα σκηνοθεσία του Οιδίποδα Τυράννου, προσβλέποντας σε μια θεώρηση του κλασικού κειμένου, μέσα από τη διαχρονική πραγματικότητα στη σημερινή πραγματικότητα, γιατί «τα ταξίδια μας είναι ακόμη αυτά του Οδυσσέα, τα έργα μας είναι ακόμη αυτά του Ηρακλή» (George Steiner).


Σημείωμα του σκηνοθέτη

Το αίνιγμα της Σφίγγας λέει: ποιο πλάσμα περπατά με τέσσερα πόδια το πρωί, με δυο το απόγευμα και με τρία το βράδυ;

Η απάντηση είναι γνωστή: ο Άνθρωπος – ο οποίος έρπει στα τέσσερα όταν είναι μωρό, περπατά στα δυο ως ενήλικας και έπειτα περπατά με ραβδί στα γηρατειά του.

Μόνο ο Οιδίποδας έλυσε το αίνιγμα.
Ποιος είναι ο Οιδίποδας;

Υπάρχει κάτι – διακινδυνεύοντας έναν αναχρονισμό εδώ – Αναγεννησιακό σε αυτόν τον Οιδίποδα. Αυτή η ερευνητική παρόρμηση αναζήτησης της αλήθειας η οποία – το γνωρίζουμε ήδη – θα τον καταστρέψει, τον καθιστά εκπληκτικό. Δεν διστάζει να αποκαλύψει την αλήθεια, ακόμη και την πιο φοβερή, γιατί είναι απαραίτητο να μάθει. Ο Σοφοκλής κηρύσσει μέσα από μια μονιστική θεώρηση του ανθρώπου, αυτή την ατομική παρόρμηση – την επιθυμία – που διαχωρίζει τη μυθική αντίληψη της μοιρολατρίας.

Δεν ήταν ένοχος, μα οι θεοί ήσαν θυμωμένοι με το γένος του ( ή την οικογένειά του). Ο Οιδίποδας δεν έπρεπε να είχε γεννηθεί. Αυτή είναι η μόνη κακοτυχία του και αυτή η παράξενη αμαρτία μολύνει όλη την πόλη. Ο ίδιος άνθρωπος που έσωσε την πόλη, λύνοντας το αίνιγμά της, ο τέλειος ερευνητής, υποκύπτει στο αναπόφευκτο και κάθε αντίσταση είναι μάταιη.

Σήμερα, μέσα από μια αρχαϊκή τάξη πεποιθήσεων και παραδόσεων τα ερωτήματα συνεχίζουν να τίθενται ενώπιον μας. Πρέπει ακόμη να απαντήσουμε στο νέο ερώτημα που δεν είναι υπερβατικό και που συνεχίζει να μας ερωτά απαιτώντας μια απάντηση, που αν δεν δοθεί θα μας κατασπαράξει για τιμωρία. Στη Θήβα, τη ρημαγμένη από τον λοιμό, οι θεοί προφήτευσαν τη μοίρα του ανθρώπου. Σήμερα μας καθορίζουν μαθηματικοί νόμοι, φυσικές κανονικότητες.

Στις 11 Μαρτίου 2011 στη Φουκουσίμα στην Ιαπωνία έγινε ένας αφάνταστος σεισμός, τον οποίο ακολούθησε ένα τσουνάμι και μια πυρηνική καταστροφή. Πολλές πόλεις έγιναν σκόνη. Η ραδιενέργεια μόλυνε όλη την Ιαπωνία και πολλές γειτονικές χώρες. Μετά από ένα χρόνο, η ανοικοδόμηση συνεχίζεται, αλλά η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δεν πήρε απόφαση για εξάλειψη των πυρηνικών όπλων.

Μήπως μας ανακρίνει ακόμη η Σφίγγα;

Σε αυτή την απέραντη καταστροφή βλέπω ακόμη την εικόνα του Οιδίποδα και του μαρτυρίου του. Και την προθυμία τους να δοθεί η ύστατη απάντηση, η τέλεια λύση.

Σήμερα η Σφίγγα ακόμη εκλιπαρεί να αποκρυπτογραφηθεί, εάν δεν ανταποκριθούμε, θα μας κατασπαράξει

Kuniaki Ida


Το Teatro do Bolhão

Το Teatro do Bolhão αποτελεί μια δυναμική παρουσία στο θέατρο στην Πορτογαλία από την ίδρυσή του το 2003. Το Θέατρο παίζει κάθε σεζόν στη βάση του στο Πόρτο. Οι Καλλιτεχνικοί του Διευθυντές, Antonio Capelo, João Paulo Costa, Joana Providência και Pedro Aparicio, ίδρυσαν το Θέατρο μετά την ίδρυση της Δραματικής Σχολής ACE Escola de Artes, το 1990.

Το Teatro do Bolhão προσφέρει στο κοινό του Πόρτο ένα εκλεκτό πρόγραμμα Πορτογαλικών θεατρικών έργων, ζωντανές ερμηνείες του κλασικού ρεπερτορίου (υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Kuniaki Ida) και των καλύτερων έργων της σύγχρονης διεθνούς θεατρικής γραφής. Έχει ως στόχο να παρουσιάζει θέατρο υψηλών προδιαγραφών που συνεχώς θα διαφωτίζει, θα ψυχαγωγεί και θα προκαλεί.

Τα τελευταία χρόνια το θέατρο έχει ανεβάσει τα: Η α¬πο¬τρέ¬ψι¬μη ά¬νο¬δος
του Αρτού¬ρο Ούι, του Μπέρτολτ Μπρεχτ (2003), Δον Ζουάν, του Μολιέρου (2005) και Οθέλλος του Σαίξπηρ (2009), όλα σε σκηνοθεσία του Kuniaki Ida.

Εκτός από το κλασικό ρεπερτόριο το θέατρο ανεβάζει επίσης: έναν κύκλο θεατρικών έργων βασισμένων σε ιστορίες με ισχυρή ρεαλιστική υφή, για παράδειγμα : Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ, του Έντουαρντ Άλμπι, 2004, Η νύχτα της Ιγκουάνα, του Τένεσι Ουίλιαμς, 2007, Αγρύπνια, του Λαρς Νορέν, 2008, Πόθοι κάτω από τις λεύκες, του Ευγένιου Ο Νηλ, 2010. Η διαδραστική δημιουργία, με έντονα χορογραφικό χρώμα, συνδυάζει τις γλώσσες του χορού και του θεάτρου, όπως μπορούμε να δούμε στις δημιουργίες της Joana Providência (Pioravante Marche, Σάμουελ Μπέκετ, 2003, Το Χέρι στο Στόμα (Mão na Boca) της Πάουλα Ρέγκο, 2004, Κλέφτης Ψυχών, του Χερμπέρτο Χέλντερ, 2008 και Ζεστή Γη Ψυχρή Γη, 2011.

Το Teatro do Bolhão δίνει έμφαση στο ρεπερτόριο που απευθύνεται στα παιδιά και στους νέους – και αυτό μια δημιουργία της Joana Providência – και αυτό φανερώνει την αποφασιστικότητα του θεάτρου να δημιουργήσει και να επιμορφώσει νέους θεατές για το θέατρο και τον πολιτισμό.


Διανομή

Σκηνοθεσία: Κουνιάκι Ίντα
Σκηνικά: Κριστοβάο Νέτο
Κοστούμια: Κριστίνα Κόστα
Σχεδιασμός φωτισμού: Πέντρο Βιέιρα ντε Καρβάλχο
Σχεδιασμός ήχου: Τζοζέ Πράτα
Φωτογράφος παραγωγής: Πέντρο Βιέιρα ντε Καρβάλχο
Δημόσιες Σχέσεις: Γκαμπριέλα Πόκας, Ντανιέλα Φερρέιρα
Κοστούμια: Μπερνάρντο Προβιντέντσια
Βίντεο: Εύα Άντζελο
Χειρισμός φωτισμού: Κάριν Γκεάντα
Χειρισμός ήχου: Φάμπιο Φερρέιρα
Παραγωγή : Πέντρο Απαρίκιο

Οιδίποδας: Αντώνιο Καπέλο
Τειρεσίας/Ιοκάστη/Βοσκός: Τζιοάο Πάουλο Κώστα
Κρέων/Άγγελος: Τζιοάο Καρντόζο
Κορυφαίος: Πέντρο Λαμάρες

Χορός:
Αντρέ Λουμπέτ, Μπεατρίζ Φρουτουόζο, Καταρίνα Ριμπέιρο Σάντος, Ίβο Λουζ, Τζιοάνα Μελό, Μίγκουελ Λέμος, Πέντρο Ροκέττε

Χορός και Ισμήνη: Ρίτα Λαγκάρτο
Χορός και Αντιγόνη: Ρίτα Γκιγκάντε

Share