Κυπριακό Κέντρο του Δ.Ι.Θ.

Η γη και το τείχος

Γιατί μια Παλαιστίνια Αντιγόνη;

Γιατί το έργο μιλά για τη σχέση μεταξύ των ανθρώπων και της γης, για την αγάπη που έχει ο κάθε άνθρωπος για τη δική του γη, για τον δεσμό με τη γη. Γιατί ο Κρέοντας, τυφλωμένος από τους φόβους και τις πεισματικές συμπεριφορές του, απαγορεύει την ταφή ενός νεκρού στο ίδιο χώμα που στάθηκε μάρτυρας στη γέννησή του. Και γιατί καταδικάζει την Αντιγόνη να ταφεί ζωντανή. Και γιατί, μετά τις προφητείες του Τειρεσία και τον θάνατο του ίδιου του γιου του, ο Κρέοντας συνειδητοποιεί πόσο εσφαλμένες ήταν αυτές οι συμπεριφορές και ορκίζεται να επανορθώσει για την αδικία που διέπραξε.

Ο Οιδίποδας ήταν ο βασιλιάς της Θήβας. Όταν πεθαίνει, οι δύο του γιοι, Ετεοκλής και Πολυνείκης, αποφασίζουν να μοιραστούν την εξουσία: ο καθένας θα διοικεί τη Θήβα για ένα χρόνο. Ο Ετεοκλής γίνεται βασιλιάς μα μετά από ένα χρόνο αρνείται να παραδώσει την εξουσία στον Πολυνείκη. Ο Πολυνείκης τότε μαζεύει στρατό με τη βοήθεια των Αργείων και επιτίθεται στη Θήβα. Τα δύο αδέρφια αλληλοσκοτώνονται.

Μετά τον αδελφοκτόνο αυτό πόλεμο ο θείος τους Κρέοντας παίρνει τη βασιλεία. Αποφασίζει να θάψει τον Ετεοκλή με όλες τις τιμές και να πετάξει το νεκρό σώμα του Πολυνείκη στα σκυλιά.

Η Αντιγόνη δεν δέχεται αυτή την απόφαση. Επιθυμεί να θάψει τον αδερφό της Πολυνείκη ακολουθώντας τους άγραφους νόμους των θεών και όχι τον νόμο του Κρέοντα. Ο Κρέοντας καταδικάζει την Αντιγόνη σε θάνατο.

Ο Αίμονας, γιος του Κρέοντα και αρραβωνιαστικός της Αντιγόνης, προσπαθεί να σώσει τη νεαρή αγαπημένη του. Η τραγωδία κορυφώνεται με την αυτοκτονία του Αίμονα και ο πόλεμος κηρύσσεται μεταξύ των νεκρών και των ζωντανών.

 


Σημείωμα του σκηνοθέτη

Αντιγόνη –
Είμαι φτιαγμένη για ν’αγαπώ, όχι για να μισώ

Μια βαθιά κατανόηση της τραγωδίας

Αυτό, που μου έκανε εντύπωση ήδη από τις πρώτες πρόβες, ήταν το πόσο οικείο ήταν το πνεύμα του Σοφοκλή και της Ελληνικής Τραγωδίας στην καλλιτεχνική ομάδα –κυρίως στους ηθοποιούς – και το πόσο βαθιά το κατανοούσαν. Ο Hussam Abu Eisheh, ο οποίος υποδύεται τον Κρέοντα, είπε μια μέρα με μια μεγάλη δόση χιούμορ: «Καταλαβαίνουμε τον Σοφοκλή, γιατί η Παλαιστινιακή τραγωδία είναι πολύ αρχαιότερη από την Ελληνική Τραγωδία».

Αυτό που καθιστά την Αντιγόνη μια παλαιστινιακή μορφή είναι η πρόκληση που θέτει ενώπιον της καταπιεστικής εξουσίας, συνυφασμένη με την απόφασή της να πεθάνει υπερασπίζοντας τις πεποιθήσεις της. Αντιπροσωπεύει τους νέους που συναντάς καθημερινά στους δρόμους της Ιερουσαλήμ, της Ναμπλούς, της Ραμάλα κλπ.

Στην παράσταση ακούγεται η φωνή του Mahmoud Darwich, μια φωνή που έχει συσχετιστεί τα τελευταία χρόνια της ζωής του με τη μουσική του Trio Joubran. Η μουσική τους, η φωνή του ποιητή και οι Παλαιστίνιοι καλλιτέχνες που δημιούργησαν την παράσταση, υπηρέτησαν το έργο του Σοφοκλή. Με 2500 χρόνια ύπαρξης πίσω της αυτή η μορφή φαντάζει τόσο μακρινή μα και τόσο κοντινή χάρις στην ανθρώπινή της αλήθεια.

Όπως και ο Σοφοκλής, ο Παλαιστίνιος ποιητής Mahmoud Darwich, ο οποίος πέθανε το 2008, είχε την ικανότητα να υμνεί τον αγώνα των ανθρώπων για την επιβίωση και την αξιοπρέπειά τους σε έναν κόσμο που οδηγείται στην τρέλα. Πάντοτε αναγνώριζε το πόσο κοντά ήταν στις ιστορίες της Ελληνικής Τραγωδίας: «Επέλεξα να είμαι ένας Τρωικός ποιητής. Σίγουρα ανήκω στη μεριά των ηττημένων. Των ηττημένων, που στερήθηκαν το δικαίωμα να αφήσουν ακόμη και το παραμικρό ίχνος της ήττας τους και το δικαίωμα να τη διακηρύξουν. Έχω τη διάθεση να μιλήσω γι αυτήν την ήττα· αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να παραδοθώ»


Εθνικό Θέατρο Παλαιστίνης

Η φράση «Εθνικό Θέατρο Παλαιστίνης» εξυπακούει ότι αυτό είναι ένα θέατρο το οποίο δέχεται οικονομική στήριξη από την κυβέρνησή του, μα στην πραγματικότητα η Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή, καθώς και το θέατρο, ζουν υπό κατοχή. Σύμφωνα με τις διμερείς συμφωνίες, απαγορεύεται η Αρχή να χορηγεί ιδρύματα στην Ιερουσαλήμ. Πέραν αυτού, το Εθνικό Θέατρο Παλαιστίνης, επειδή είναι νομικά καταχωρημένο στην Ιερουσαλήμ, θα μπορούσε να ζητήσει χορηγίες από την Ισραηλινή κυβέρνηση. Αλλά είναι ένας Παλαιστινιακός οργανισμός και ως εκ τούτου οι διευθυντές του απορρίπτουν αυτή την πιθανότητα, για να παραμείνουν σε θέση να διατηρούν την ελευθερία τους στην παρουσίαση θεατρικών έργων. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι το Εθνικό Θέατρο της Παλαιστίνης να εξαρτάται εξ ολοκλήρου από διεθνή βοήθεια και από συνεργασίες με το εξωτερικό, στην προσπάθειά του να διατηρήσει τις δραστηριότητές του ως το μοναδικό Παλαιστινιακό θέατρο στην πόλη της Ιερουσαλήμ.

Για να ξεπεράσει τον συνεχή αποκλεισμό της Ιερουσαλήμ, αυτής της κατεχόμενης πόλης, και για να διατηρήσει σταθερούς δεσμούς με την Παλαιστινιακή κοινότητα, το Εθνικό Θέατρο της Παλαιστίνης διοργανώνει περιοδείες και προγράμματα με θέατρα στη Δυτική Όχθη. Αυτά τα «πέρα από τα τείχη» προγράμματα αποτελούν έναν τρόπο να έρθει το θέατρο κοντά σε θεατές που δεν έχουν οι ίδιοι τη δυνατότητα να ταξιδέψουν στο θέατρο και έναν τρόπο συγκέντρωσης της Παλαιστινιακής κοινότητας και των μελών της που εμπλέκονται σε διάφορες μορφές τέχνης.

Για πολλά χρόνια τώρα και παρά τους δύσκολους καιρούς που έχει περάσει το Εθνικό Θέατρο Παλαιστίνης κατάφερε να συνεργαστεί με πολυάριθμους συνεργάτες από Γαλλία (Théâtre des Bouffes du Nord, Théâtre des Quartiers d’ Ivry, Compagnie La Barraca, Festival de Marionnettes de Charleville…), Νορβηγία, Μεγάλη Βρετανία, Ηνωμένες Πολιτείες, Δανία και Ολλανδία μεταξύ άλλων…


Διανομή

Κείμενο στα Αραβικά: Απτούλ Ραχμά Παταουί
Σκηνοθεσία: Ατέλ Χακίμ
Σχεδιασμός σκηνικών και φωτισμού: Yves Collet
Μουσική: Trio Joubran
Κοστούμια: Σατίν Σαλίμ
Κατασκευή σκηνικών: Απτούλ Σαλάμ Απτού σε συνεργασία με ateliers Jipanco
Βίντεο: Matthew Mullot και Pietro Belloni

Με τους ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου της Παλαιστίνης:
Χουσάμ Απού Εϊέσι, Αλά Απού Γανπιά. Καμάλ Αλ Πάσια, Γιασμίν Χαμάαρ, Σατίν Σαλίμ, Νταούτ Τοτάχ.

Μια συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου της Παλαιστίνης (Ιερουσαλήμ) και του Théâtre des Quartiers d’Ivry (Παρίσι), με τη στήριξη του Γενικού Προξενείου της Γαλλίας στην Ιερουσαλήμ και του Ιταλικού Υπουργείου Εξωτερικών.


Συνεντεύξεις σκηνοθέτη

Διαβάστε την συνέντευξη του σκηνοθέτη στον Φιλελεύθερο εδώ.
Διαβάστε την συνέντευξη του σκηνοθέτη στον Πολίτη εδώ

Share